“Wie vervuilt, betaalt?” Niet in Lummen.
De gemeente Lummen wil ruim 26.000 euro uitgeven aan twee ondergrondse afvalcontainers voor appartementsgebouwen aan de Pater Jacobsstraat. Alle Lummenaren betalen mee en ook toekomstige kosten komen bij de gemeente terecht. Gemeenteraadslid Jeffrey Mardulier stelde daar tijdens de gemeenteraad van 28 september 2026 vragen bij. Want waarom betaalt de gemeente hier, terwijl andere appartementsgebouwen hun afvalvoorzieningen zelf moeten bekostigen?
Team 3560 stemde uiteindelijk tegen het voorstel. Niet omdat we tegen ondergrondse afvalcontainers zijn. Integendeel: op de juiste plaats kunnen ze een goede, nette en praktische oplossing zijn. Maar voor ons moet ook de rekening kloppen. Wij vinden het niet logisch dat alle Lummenaren opdraaien voor de kost van afvalinfrastructuur voor enkele appartementsgebouwen, terwijl bewoners van andere appartementsgebouwen die voorzieningen zelf moeten bekostigen.
Wat is er aan de hand?
Aan de appartementsgebouwen bij de Pater Jacobsstraat worden op bepaalde momenten heel wat afvalzakken samen buitengezet. De gemeente wil dat probleem oplossen door twee ondergrondse afvalcontainers te plaatsen op de parking achter het gemeentehuis.
Op het eerste gezicht lijkt dat misschien een logische oplossing. Maar bij het bekijken van het dossier kwamen bij Team 3560 heel wat vragen naar boven.
- Wie betaalt de installatie en de kosten nadien?
- Waarom wordt hiervoor gemeentegrond gebruikt?
- Waarom werd dit niet voorzien bij de bouw van de appartementen?
- En vooral: waarom betaalt de gemeente hier wel, terwijl dat bij andere appartementsgebouwen niet het geval is?
Die vragen legde Jeffrey Mardulier namens Team 3560 voor aan de meerderheid van CD&V en N-VA.
Wat kost dit de Lummenaar?
De twee ondergrondse containers kosten samen €26.419,14. Daarvan wordt €17.220,72 rechtstreeks door de gemeente betaald. De overige €9.198,42 komt uit het Duurzaamheidsfonds van Limburg.net.
Wat is dat Duurzaamheidsfonds precies?
Limburg.net stelt via dit fonds middelen ter beschikking waarmee gemeenten projecten rond afval, duurzaamheid en preventie kunnen financieren. Lummen kan dus een deel van de kost van dit project met die beschikbare middelen betalen.
Dat betekent echter niet dat die €9.198 “gratis geld” is. Het zijn middelen die aan Lummen ter beschikking staan en die, eenmaal ze voor dit project gebruikt zijn, niet meer voor een ander mogelijk project kunnen worden ingezet. Daarom kijken wij naar de volledige investering: €26.419,14 aan publieke middelen. Omgerekend komt dat neer op ongeveer €1,71 per inwoner van Lummen.
Misschien lijkt €1,71 per persoon niet veel. Maar het gaat voor ons vooral om het principe: waarom moet iedere Lummenaar meebetalen aan afvalinfrastructuur voor enkele appartementsgebouwen?
Bovendien stopt de rekening niet bij de aankoop en plaatsing. Ook de jaarlijkse reiniging wordt aan de gemeente aangerekend. In de toekomst kunnen daar nog kosten voor onderhoud en herstellingen bijkomen.
Waarom hier wel en elders niet?
Dat is voor Team 3560 misschien wel de belangrijkste vraag in dit hele dossier.
Bij andere appartementsgebouwen in Lummen werd de nodige afvalinfrastructuur voorzien door de bouwheer en betalen de eigenaars daar uiteindelijk zelf voor.
Waarom neemt de gemeente in dit geval dan wél de rekening op zich?
Want stel dat morgen een ander appartementsgebouw in Lummen met dezelfde vraag komt. Betaalt de gemeente daar dan ook de ondergrondse containers? Wordt daar ook gemeentegrond ter beschikking gesteld? En neemt de gemeente vervolgens ook de reiniging, het onderhoud en eventuele herstellingen voor haar rekening?
Als dit de nieuwe aanpak wordt, moet die mogelijkheid er voor iedereen zijn. Zo niet, dan moet duidelijk zijn waarom hier een uitzondering wordt gemaakt. Dezelfde regels voor iedereen. Meer vragen we niet.
Niet alleen geld, ook gemeentelijke grond
De gemeente betaalt niet alleen mee aan de containers. Ze worden ook geplaatst op gemeentelijke grond, op de parking achter het gemeentehuis. Daarvoor wordt dus openbare ruimte gebruikt en verdwijnen er parkeerplaatsen. Ook daar stellen we ons vragen bij. De containers zijn in de eerste plaats bedoeld voor de afvalinzameling van de omliggende appartementsgebouwen, terwijl de ruimte waarop ze komen eigendom is van de gemeente en dus van ons allemaal.
Waarom wordt gemeentelijke grond ter beschikking gesteld voor een voorziening die hoofdzakelijk enkele private appartementsgebouwen bedient? En wordt daarvoor een vergoeding gevraagd aan de betrokken eigenaars? Ook hier is het belangrijk om verder te kijken dan alleen dit dossier. Wat als een ander appartementsgebouw morgen dezelfde vraag stelt? Kan ook daar gemeentelijke grond gebruikt worden voor ondergrondse containers?
Voor Team 3560 moeten daar duidelijke en gelijke regels voor bestaan. Wat vandaag voor de ene mogelijk is, moet ook morgen op een eerlijke manier beoordeeld kunnen worden voor de andere.
Had dit niet bij de bouw voorzien moeten worden?
Er is nog een vraag die voor ons moeilijk te negeren is. Wie een appartementsgebouw bouwt, weet dat daar mensen gaan wonen. En waar mensen wonen, wordt afval geproduceerd. Dan lijkt het logisch dat bij de bouw voldoende ruimte wordt voorzien om dat afval op een goede manier te verzamelen. Daarom vroegen we tijdens de gemeenteraad of bij de oorspronkelijke bouw en vergunning van deze appartementen voldoende rekening werd gehouden met de afvalinzameling. Als de voorziene ruimte vandaag te klein blijkt, waarom moet de Lummenaar dan betalen om dat probleem achteraf op te lossen?
Die vraag is voor ons extra belangrijk omdat er de voorbije jaren heel wat appartementsprojecten in Lummen zijn bijgekomen. We merken dat die toenemende appartementsbouw ook bij inwoners steeds vaker vragen oproept over de impact op hun buurt en op het karakter van onze gemeente.
Voor Team 3560 gaat het daarbij niet alleen over hoeveel appartementen ergens gebouwd mogen worden. Een vergunning stopt niet aan de voordeur van een nieuw appartementsgebouw. Ook de gevolgen voor de omgeving moeten vooraf voldoende bekeken worden: waar parkeren de extra bewoners en bezoekers? Wat betekent het project voor het verkeer? Is er voldoende groen en ruimte? En waar wordt het afval verzameld?
Als we vandaag achteraf gemeentelijke grond en meer dan €26.000 aan publieke middelen nodig hebben om de afvalinzameling bij bestaande appartementsgebouwen op te lossen, dan mogen we ons volgens ons ook afvragen of daar bij de ontwikkeling van die projecten voldoende over is nagedacht.
Nieuwe appartementen bouwen is één zaak. Er vanaf het begin voor zorgen dat ze goed passen in hun omgeving, is minstens even belangrijk.
Een eenvoudig alternatief, maar toch €26.000 uitgeven?
Er is vandaag al een ruimte voorzien waar de afvalzakken van deze appartementen verzameld kunnen worden. Opvallend is dat de zakken bij de ophaling niet in die voorziene ruimte staan, maar een tiental meter verder worden verzameld.
Voor Team 3560 roept dat een heel eenvoudige vraag op: waarom wordt eerst niet bekeken of de bestaande ruimte beter gebruikt of uitgebreid kan worden?
Als de ruimte vandaag niet praktisch genoeg is, kan bekeken worden of ze aangepast of groter gemaakt kan worden. Daarnaast kan volgens ons onderzocht worden of met de ophaalfirma afspraken kunnen worden gemaakt om de zakken rechtstreeks op die plaats op te halen. Ook een mogelijk argument rond bereikbaarheid of veiligheid lijkt ons minstens verder te onderzoeken. De ophaling gebeurt vandaag immers slechts een tiental meter verder. Waarom zou ophaling aan de bestaande verzamelplaats dan niet mogelijk zijn?
Ook na de plaatsing van de ondergrondse containers zal het straatbeeld trouwens niet volledig vrij zijn van afvalzakken. De containers vervangen immers niet alle afvalophalingen. Zo zullen de gele zakjes voor keukenafval nog steeds apart aangeboden worden en blijft ook papier en karton op de voorziene ophaaldagen bovengronds staan.
Dat is ook zichtbaar op andere locaties in Lummen waar vandaag al ondergrondse containers staan: ook daar staat op bepaalde ophaalmomenten nog afval buiten.
Ondergrondse containers kunnen dus een deel van het probleem oplossen, maar ze zorgen er niet voor dat er nooit meer afval buiten staat. Ook dat moet volgens ons meegewogen worden wanneer voor deze oplossing ruim €26.000 aan publieke middelen wordt uitgetrokken.
Bovendien stopt de kost niet bij de plaatsing: daar komen nog de jaarlijkse reiniging en mogelijke toekomstige onderhouds- en herstellingskosten bovenop.
Wie vervuilt, betaalt?
En daarmee komen we terug bij de titel van dit artikel. “Wie vervuilt, betaalt.”
Een principe waar op zich weinig tegen in te brengen valt. Maar dan moet het ook consequent worden toegepast. In dit dossier wordt de installatie betaald met publieke middelen.
Daarom stemde Team 3560 tegen. Niet omdat we tegen ondergrondse afvalcontainers zijn – op de juiste plaats kunnen ze absoluut een goede oplossing zijn, maar omdat we vinden dat dezelfde regels voor iedereen moeten gelden en dat zorgvuldig moet worden omgegaan met belastinggeld.
En nog dit. Toen we vroegen waarom de betrokken eigenaars niet eerst gevraagd werd om zelf in de containers te investeren, noemde burgemeester Luc Wouters dat een “debiele vraag”.
Wij laten het oordeel daarover graag aan de Lummenaar. Want wie wordt hier eigenlijk voor de gek gehouden?
